DU HỌC NHẬT BẢN VÀ TƯ DUY GIÁO DỤC CỦA NGƯỜI VIỆT

DU HỌC NHẬT BẢN VÀ TƯ DUY GIÁO DỤC CỦA NGƯỜI VIỆT

“Anh đi anh nhớ quê nhà

Nhớ canh rau muốn nhớ cà dầm tương.”

Câu ca dao lục bát thật ngắn gọn, xúc tích nhưng đã phác họa nên bức tranh các miền quê Việt Nam khắp từ Nam chí Bắc bao đời nay, đó là nơi chôn nhau cắt rốn, là mùi thơm của rơm rạ, là tiếng mõ trâu, là khói lam chiều, là cội nguồn gốc rễ của người Việt, tuy nghèo khó nhưng chan hòa nghĩa tình. Cái nghèo khó mộc mạc ấy đã gắn bó bao đời với người Việt, đã ăn sâu vào tiềm thức của người Việt Nam chúng ta nhưng xét ở một góc độ nào đó chính cái tiềm thức ấy vô hình chung trở thành một chất gây nghiện, là một trong những căn nguyên sâu xa nhất khiến Việt Nam ta bị bạn bè láng giềng bỏ xa chỉ sau vài ba thập kỷ.

Mọi người thường đồng ý rằng học sinh nhà nghèo miền quê chịu khó hơn so với học sinh thành thị, mặc dù điều kiện hết sức khó khăn thiếu thốn, bằng chứng là các thủ khoa đại học hàng năm rất nhiều người xuất thân từ con nhà nghèo! Chính sự lam lũ vất vả của cái nghèo đã nuôi dưỡng trong các em một nghị lực mạnh mẽ để vượt qua nó. Mọi người cảm động, xã hội giúp đỡ các em, các em được nêu gương sáng… Điều đó hoàn toàn đúng và nó mang một ý nghĩa nhân văn sâu sắc, nhưng cũng chính cái nghèo, cái tư duy nghèo khó ấy vô hình chung đã khiến một bộ phận không nhỏ học sinh sinh viên Việt Nam mắc phải căn bệnh dễ thỏa mãn, dễ chùn chân - một tâm lý dễ chấp nhận trước một thành công nhất định hay đơn giản là cuộc sống đầy đủ hơn cái nghèo. Một suy nghĩ, một tư tưởng lệch lạc làm đánh mất chính mình bởi mình nghèo, mình học giỏi – mọi người phải có "nghĩa vụ" giúp đỡ mình? Các em đã quên đi cái nghị lực ngày nào, các em quên mình đang ở đâu. Trong buổi nói chuyện chuyên đề về du học Nhật Bản ngày 26/10 vừa qua tại trường Nhật Ngữ Đông Du, Thầy Nguyễn Đức Hòe – Hiệu trưởng nhà trường đã chia sẻ một mẩu chuyện đáng để suy ngẫm:

“…Tôi ra tận sân bay tiển các du học sinh - những học viên ưu tú nhất đã được tuyển chọn, trong đó có nhiều bạn hoàn cảnh rất khó khăn được trường tạo điều kiên, giúp đỡ du học trên đất nước Nhật, nhưng lại sử dụng điện thoại hàng hiệu (bằng tiền học bổng) "còn sang hơn cả Thầy"...” Thầy dừng lại, một thoáng im lặng và tiếp:

“Chính cái nghèo, cái tư duy nghèo khó đã làm cho các cô, cậu học trò vốn rất ngoan ngoãn, chịu khó phải chùn bước, tự thỏa mãn với cuộc sống mới đầy đủ hơn - một cuộc sống do người khác mang lại. Rồi đây các em sẽ ra sao khi đặt chân đến đất khách xa xôi?” Ngạn ngữ Nhật Bản có câu: “Nhận một ân huệ là tự đánh mất tự do của chính mình”. Tất nhiên xã hội là một sự tổng hòa các mối quan hệ đan xen chằng chịt với nhau, bất cứ ai trên đời đều phải từng nhận sự giúp đỡ từ người khác. Nhưng ở đây người Nhật dùng câu ngạn ngữ trên như một cách giáo dục bản thân họ ngay từ nhỏ rằng: Chúng ta hãy biết tự đứng trên đôi chân của chính mình, không ai giúp đỡ chúng ta hơn chính chúng ta cả. Tiếp đó Thầy cũng nhắc đến công việc làm thêm cho du học sinh Việt Nam trên đất Nhật, một vấn đề cũng rất quan trọng, đảm bảo tài chính trang trải cho cuộc sống và việc học tập. Nhờ sự hỗ trợ, giới thiệu của trường, sự gửi gắm của Thầy Hiệu Trưởng các du học sinh xuất phát từ trường Đông Du hầu hết đều có việc làm thêm sau đó. Trong môi trường vừa làm vừa học ấy chỉ những người có ý chí, nghị lực thực sự mới vượt qua, nhưng vẫn còn những du học sinh đã choáng ngợp trước hơi lạnh của đồng tiền ở một xã hội đã vượt chúng ta hàng thế kỷ.

Trái lại, một bộ phận học sinh, sinh viên Việt Nam hiện nay lại được nuông chiều quá mức, các bậc cha mẹ ấy nghĩ rằng mình có tiền và con mình được học hành đầy đủ ngay từ nhỏ, biết rằng tiền rất quan trọng nhưng chưa đủ. Tại buổi nói chuyên hôm 26/10 Thầy Hòe chia sẻ:

“Những đứa được cha mẹ nuông chiều ôm ấp, bảo bọc càng nhiều thì chính là những đứa gục ngã đầu tiên khi sang Nhật du học cũng như bước vào đời. Một xã hội mà tiền công cao nhưng đòi hỏi sức lao động phải bỏ ra tương xứng, một xã hội nhiều lúc ăn và ngủ ngay trên xe điện, một xã hội vội vã hiện đại và thực dụng, nếu không được chuẩn bị, rèn giũa vững vàng ở Việt Nam thì sớm muộn cũng bị bỏ lại phía sau”. Đối với các học sinh, sinh viên đang học và có ý định du học tại Nhật Bản Thầy dạy rằng:

“Phải biết quý trọng thời gian và sử dụng thời gian một cách hợp lý, phải luôn nghiêm khắc với chính mình, nuôi dưỡng ý chí nghị lực của mình, phải biết quý trọng và sử dụng đúng mục đích đồng tiền mình kiếm được bằng mồ hôi nước mắt trên đất khách. Các đấng sinh thành nên dạy con biết tự đứng lên khi té ngã, biết tự ý thức từ những việc đơn giản nhất ngay khi con còn bé thay vì nâng niu, ôm ấp con một cách thái quá bởi chúng ta có sống với con mình suốt đời hay không?”

Trong cuộc sống vội vã thời hội nhập, với bao lo toan cuộc sống, có khi nào chúng ta tự hỏi: Bao năm qua tôi đã chạy, chạy mãi, không biết đến khi nào tôi mới được dừng chân? Không. Bởi dừng chân là đồng nghĩa chấm dứt cõi đời và về với bên kia thế giới! Cuộc đời là một bánh xe không ngừng chạy, không chờ đợi bất cứ ai. Dẫn một câu chuyện khác – núi Yên Tử một địa danh nổi tiếng, nơi khai sinh Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử, trong hành trình lên chốn linh thiêng cao vời vợi ấy những đám thanh niên khỏe mạnh chạy nhanh phăng phắt nhưng được một quãng lại dừng chân thở dốc, trong khi bà lão một tay chống gậy, một tay lần hạt tràng, mắt nhìn đỉnh núi ung dung hướng về đích đến của mình. Bởi tâm của cụ đã hướng về phật, hướng về điểm đến của mình, dù núi có cao đến đâu. Cũng như các thế hệ thanh niên chúng ta trong cuộc đời cần phải có ước mơ, có hoài bão, phải có đích đến trong cuộc hành trình dài theo bánh xe cuộc đời thú vị, lắm chông gai chứ không chỉ dừng lại ở chuyện: “Tậu trâu, cưới vợ, cất nhà” theo quan niệm cũ được. Câu chuyện trên cho các đấng cha mẹ thấy rằng việc vun đấp, nuôi dưỡng ước mơ cho con trẻ ngay từ bé là rất quan trọng. Việt Nam ta đang trong thời điểm dân số vàng, nghĩa là số người trong độ tuổi lao động đông nhất trong tỉ lệ dân số, đó là là một điều tốt trong bối cảnh Nước nhà đang hội nhập quốc tế mạnh mẽ bởi chúng ta có nguồn nhân lực dồi dào, nhưng cũng đáng buồn vì chất lượng nguồn nhân lực ấy vẫn còn nhiều hạn chế. Một bộ phận không nhỏ thanh niên Việt Nam ngày nay lại không có ước mơ, hoài bão, tự ti vì thiếu nghị lực, thiếu bản lĩnh hay tự mãn khi đã gặt hái được thành công trước mắt, không xác định được điểm đến của mình mà cứ học chung chung, học nhưng không biết để làm gì rồi tự ru ngủ mình kéo theo đó là việc bỏ phí rất nhiều thời gian quý báu, trong khi nước nhà vẫn còn sau lưng các nước tiên tiến trong khu vực. Chính vì vậy, các bậc cha mẹ hãy chuẩn bị cho con mình những hành trang cần thiết, một nền tảng giáo dục gia đình, trường học và xã hội tương đối vững vàng trước khi nghĩ đến việc cho con đi du học tại Nhật Bản cũng như các quốc gia phát triển khác trên thế giới.

Chia sẻ về tư duy giáo dục con cái của người Việt hiện nay Thầy nói: “Các bậc cha mẹ hãy giáo dục con ngay từ nhỏ, hãy cho con trẻ học thật tốt Tiếng Việt, những điều hay lẽ phải của ông bà, dạy cho con có ý thức, cách suy nghĩ của người Việt vì chúng là người Việt do người Việt sinh ra, chúng mang bộ óc người Việt và được lập trình theo cách tư duy của người Việt thay vì cho con học tiếng Anh ngay khi mới học Tiểu học, cho học trường Quốc tế hay mua cho con điện thoại, máy tính bảng đời mới khi con mới bắt đầu vào cấp hai vì nghĩ rằng như vậy con mình sẽ giỏi hơn hay chỉ đơn giản là sợ con mình thiếu thốn, không bằng bè bạn”. Theo Thầy: “Giáo dục con người là quan trọng nhất, là nền tảng vững chắc nhất để phát triển giáo dục Quốc gia, chứ không phải chương trình giáo dục. Chương trình giáo dục dù có tốt đến đâu, có hiện đại đến đâu mà giáo dục con người không được xem trọng thì đều thất bại…”

Quay lại vấn đề du học Nhật Bản, hơn 20 năm qua trường Nhật Ngữ Đông Du do Thầy Nguyễn Đức Hòe sáng lập đã đưa hơn 1400 du học sinh sang Nhật. Dù đã ở tuổi “thất thập cổ lai hi” nhưng mỗi năm đều đặn hai lần Thầy Hiệu Trưởng cùng một số thầy cô của trường vẫn lặn lội đến nước Nhật cách xa hàng ngàn dặm, xuôi ngược khắp từ bắc chí nam xứ sở mặt trời mọc, từ miền bắc lạnh giá Akita, Morioka, qua Tokyo, Shizuoka, Nagoya, Osaka cho đến tận miền nam Nagasaki, Kagoshima xa xôi… để gặp các thế hệ du học sinh Đông Du nói riêng và của Việt Nam nói chung, để tận mắt chứng kiến việc học tập, việc làm thêm, vấn đề sinh hoạt hàng ngày cũng như khả năng hòa nhập với xã hôi Nhật của các trí sĩ người Việt như thế nào. Trên chặng đường dài với trăm điểm dừng và làm việc liên tục ấy, sự có mặt của Thầy Hiệu trưởng và các Thầy cô không chỉ là sự quan tâm, giúp đỡ thiết thực nhất (thông qua các hoạt động ngoại giao, giới thiệu việc làm… của Thầy tại Nhật), là nguồn động viên to lớn cho các bạn trên đất khách mà đó cũng là tâm huyết, trăn trở của người Thầy với ước nguyện đưa các thế hệ thanh niên Việt Nam ưu tú sang học tập tại nước Nhật – một cường quốc kinh tế và công nghệ đồng văn đồng chủng với chúng ta – để mai sau trở về xây dựng, chấn hưng Nước nhà, điều mà hơn 1 thế kỷ trước, cụ Phan Bội Châu với phong trào Đông Du lịch sử đã làm cho Quốc gia dân tộc Việt.

Quốc Việt (Nhật Ngữ Đông Du)

Ghi trong buổi nói chuyện của Thầy Nguyễn Đức Hòe – Hiệu trưởng trường Nhật Ngữ Đông Du về vấn đề du học Nhật Bản ngày 26/10/2014


Tin mới hơn:
Tin cũ hơn: