Đi du học Nhật là "Địa Ngục Thần Tiên"

Nihon Ryugakku wa Tanoshii Jigoku   -   Asia No Tomo 12/2005

Nguyên tác bằng tiếng Nhật : Đào Duy An

Vũ Mạnh Huỳnh dịch

Đã từ lâu tôi mang một hy vọng là sẽ được đi du học, nhưng về tiền học và sinh sống ở ngoại quốc rất đắt đỏ cho nên tôi đã không dám nghĩ đến. Sau khi tốt nghiệp trung học Đệ Nhi Cấp, tôi đã tiếp tục học ở một trường Đại Học ở Đà Nẵng.

Trong lúc ở Đại Học tôi được biết đến trường Nhật Ngữ Đông Du của Giáo Sư Nguyễn Đức Hòe, ở Thành Phố Hồ Chí Minh. Tôi đã tiếp xúc với Văn Phòng Cố Vấn Giáo Dục của trường Đông Du, và được biết Trường Đông Du đang có chương trình tuyển mô. Các học sinh Việt Nam mong muốn đi du học Nhật Bản. Và đây chính là cơ hội cho tôi để được đi du học ngoại quốc. Tôi đã được xem và nghe rất nhiều về Nhật Bản qua các vô tuyến truyền hình và sách báo, nhưng sự thật Nhật Bản như thế nào thì tôi hoàn toàn không hay biết.

Vài ngày sau đó, Trường Nhật Ngữ Đông Du đã mời tôi và tất cả các sinh viên mong muốn đi du học Nhật Bản, đến tham dự một buổi họp do GS Nguyễn Đức Hoe giải thích về nước Nhật, và việc đi du học Nhật.

Sau buổi họp này tôi đã hiểu ra là trường Đông Du sẽ giúp đỡ những việc quan trọng cho việc đi du học, nhưng không thể cấp học bổng để du học, tiền học, và tiên sinh sống sẽ là do sinh viên du học tự lo liệu lấy, có nghĩa là sinh viên đi theo trường Đông Du sẽ là sinh viên tự túc, chứ không phải là sinh viên đi bằng học bổng của nhà nước. GS Hoè cho biết là các bậc đàn anh đã du học Nhật đã rất hứng khởi trong việc vừa đi học và vừa đi làm, và đây là một giai đoạn khắc khổ, có thể gọi là Địa Ngục của sinh viên du học tại Nhật. Nhưng nếu các bậc đàn anh đã làm được thì chắc chắn các em ắt sẽ làm được.

Tôi hơi phấn khởi, an lòng hơn một chút, vì dã nhìn thấy được ít nhiều về hướng đi mong muốn trong tương lai. Nhưng khi nghe GS Hoe nói như là Địa Ngục cho sinh vien du học thì tôi đã cảm thấy rất lo ngại, nhưng ngược lại thì tôi lại muốn thử một lần cho biết sự khó khăn như thế nào. Và chính GS Hoè  đã nhắn nhủ rằng nếu ra sức cố gắng thì thế nào cũng thành công.

Và kết quả là trong số 15, 16 sinh viên của Đông Du, sau sáu tháng học tập, Nhật Ngữ, thì chỉ có 12 người đã trúng tuyển và được đi du học Nhật.

Khi ở Nhật chúng tôi đã vừa phải đi học tiếng Nhật ở trường Nhật Ngữ, trong 2 năm, và vừa phải đi làm thêm kiếm sống hàng ngày, như đứng thâu tiền trong tiệm bách hóa, hay làm bồi bàn trong các cửa tiệm, nhà hàng, để tự trả tiền học hàng tháng, và để dành tiền đi học đại học. Số tiền hàng tháng chúng tôi kiếm được chỉ vỏn vẹn có khoảng 12 vạn Yen (1000 USD) đến 15 vạn Yen (1300 USD), thì chúng tôi không thể sinh sống thoải mái với số tiền nhỏ nhoi này được. (Cười)

Để tiết kiệm tiền sinh sống, chúng tôi đã mướn một căn nhà nhỏ của nhà trường, và nhiều sinh viên Việt Nam, cùng xa quê hương du học sống chung rất mật thiết với nhau, và trong khi đi làm thêm, chúng tôi cố gắng học thêm tiếng Nhật từ người Nhật , làm cho việc học tập trở nên vui thú hơn. Vào ngày tết, tất cả các sinh viên Việt Nam du học tại Nhật đã tụ họp lại đón xuân, sau đó thì uống rượu say sưa và chơi đá bóng, thật là nhiều kỷ niêm vui.

Theo tin từ Việt Nam cho biết, năm nay sẽ có 80 sinh viên Đông Du sang Nhật du học. Con số sinh viên Đông Du đi du học Nhật Bản gia tăng rất nhanh kể từ năm ngoái vì nhiều lý do có thể nghĩ được. Lý do thứ nhất là sự cố gắng của GS Hoè cho đến ngày nay đang được Việt Nam đánh giá là một con đường có tương lai sáng sủa cho đất nước. Một lý do khác có thể nghĩ đươc là do hiên trạng xã hội ở Việt Nam. Hiện tại, Nhật Bản đang là một quốc gia tân tiến có nhiều sức thu hút đáng kể đối với nhân dân Việt Nam, và quan hệ giữa Việt Nam và Nhật bản đang càng ngày càng gần hơn nữa

Tôi hiện đang học tại đại học Tokyo, ngành Kiến Trúc. Thật ra khi ở Việt Nam tôi đã phân vân giữa hai ngành, Kiến Trúc, hay Điện Tử, và rốt cuộc tôi đã chọn ngành Điện Tử. Khi sang Nhật, nhìn thấy tận mắt các công trình kiến trúc của Nhật, tôi rất khâm phục. Và đã từ lâu tôi quan tâm rất nhiều về ngành kiến trúc dùng gỗ mộc của Nhật, vì vậy tôi đã đổi sang học ngành kiến trúc.

Hiện tại, tôi đang nghiên cứu luận án khoá Master về ”Jyo Ji Bi Đô” (" Thường Thời Vi Động") , có nghĩa là phân tích số liệu trong việc quan sát các đặc tính của trấn động của các nhà cao tầng. Và so sánh các đặc tính chịu đựng, trước và sau khi có trấn động, của các nhà cao tầng. Tôi đã trình luận văn về đề tài tương tự khi còn ở Đại Học, lúc đó thì tôi chỉ biết làm công việc nghiên cứu với một người đàn anh khác. Khi bắt đầu khóa Master của Cao Học, tôi đã muốn hướng đề tài nghiên cứu của mình về một đề tài nghiên cứu có thể ứng dụng vào kiến trúc của Việt Nam hơn. Sau khi người đàn anh tốt nghiệp, tôi đã là người duy nhất đảm trách mọi máy đo trong phòng nghiên cứu. Và cũng vì vậy tôi đã được giáo sư chỉ đạo nhờ phân tích và đo, rất nhiều lần, và vì thế tôi cảm thấy là đã mất cơ hội trau dồi thêm về ngành chuyên môn của mình. (Cười). Lúc đầu tôi chỉ làm việc một cách tiêu cực, tuy nhiên ngày này qua ngay khác, trong khi làm việc tôi cũng đã hiểu ra nhiều vấn đề, và cho đến ngày nay thì tôi cảm thấy rất hứng khởi.

Đến tháng 3 sang năm, sau khi trình luận văn tốt nghiệp khoá Master, tôi dự định kiếm việc làm ở Nhật. Và trong tương lai sẽ trở về Việt  Nam để lập một hãng tư cho mình. Hiện tại ở Thành Phố Hồ Chí Minh người Việt Nam đã có dự án thết kế xây dựng nhà lầu 60 tầng do chính tay người Việt Nam đảm nhận, qua kế hoạch này thì tôi có thể nói rằng kỹ thuật kiến trúc của Việt Nam đã tiến tới mức độ khả quan. Tuy nhiên ngoại trừ các kiến trúc đặc biệt có thể chỉ dùng bằng tay, các công trình xây dựng nhà cao tầng tổng quát nói chung nếu không tiến đến mức độ Automation-hoá như Nhật Bản, chỉ dùng thiết kế bằng tay thì giá thành sẽ rất đắt, và công việc sẽ không hoàn tất một cách mỹ mãn. Rất nhiều kiến trúc sư muốn hoàn tất xong một công trình xây dưng nhà cao tầng đắt tiền. Nhưng cá nhân tôi chi muốn thiết kế các nhà chung cư đáp ứng nhu cầu của thường dân với hiệu suất sinh sản cao, vừa rẻ, và vừa tốt. Và chúng ta co thể sử dụng tất cả các nguyên liệu sẵn có ở Việt Nam.

Hiện nay có nhiều sinh viên Đông Du hiện đang du học ở Nhật về ngành kiến trúc, và chúng tôi cũng đang nói đến chuyện cùng nhau để xây dựng đất nước. Bây giờ khi nghĩ lại kỷ niệm cũ, tôi thấy rằng minh cũng đã cố gắng nhiều. Nhất là khi mới đến Nhật, tiếng Nhật nói chưa sõi mà đã phải tự đi kiếm sống, thì thật là lo lắng bất an. Việc tự lập, tự mình kiếm sống rất mới mẻ đối với tôi, và ngược lai cũng rất hứng khởi. GS Hoè chỉ giảng cho chúng tôi rằng việc đi du học ở Nhật là một "địa ngục". Nhưng tôi thì nghĩ rằng đi du học ở Nhật là "địa Ngục Thần Tiên".

Cũng vì lý do trên mà tôi đã tự cảm thấy rằng đi du học ở Nhật đã tạo cho tôi sự trưởng thành rất nhiều. Nếu cứ lặng lẽ ở Việt Nam sinh sống làm ăn thì có lẽ tôi sẽ không bao giờ có những kỷ niệm sống này.

Theo tôi cảm tưởng của tôi về việc đi du học Nhật Bản là "Tuyệt Diệu". Tuy nhiên cũng có nhiều người trong số sinh viên đi du học Nhật Bản không đồng ý kiến với tôi. Đó cũng là vì họ được đặt trong những ảnh hưởng của hoàn cảnh, trạng thái khác với hoàn cảnh của tôi. Và mặt khác, vấn đề lớn nhất là chinh bản thân mình đã chịu đựng đến mức độ nào.

Vì thế chính tôi đã nghĩ rằng việc sinh sống tự túc du học ở Nhật Bản không phải là quan trọng, mà vấn đề chính là  nhà ở cho du học sinh,  đây mới là vấn đề khó khăn. Nhiều du học sinh đã rất khó kiếm ra được phòng ở rẻ cho chính mình để có thể sinh sống tự túc..

Chúng tôi hiện đang sống ở cư xá Shinsei Gakku Ryo, mùa đông thì lạnh lẽo, nhưng rất ấm lòng (Cười). Chúng tôi tụ tập nhau lại nói nhiều chuyện vui vào các ngày cuối tuần. Trước đó tôi đã sống ở trong cư xá một đại học, sinh viên ở phòng bên cạnh là ai, chẳng ai biết đến. Nơi ở này có sưởi ấm, nhưng tâm hồn rất lạnh lẽo. Tôi nghĩ rằng yếu tố quan trong để thay đổi ấn tượng về việc đi du học ở Nhật đó là tạo ra những cư xá ấm cúng như Shinsei Gakku Ryo, cho các sinh viên ngoại quốc.

........

Nguyên tác bằng tiếng Nhật : Đào Duy An  -   Vũ Mạnh Huỳnh dịch