“HỌC không bao giờ là đủ và chẳng bao giờ là muộn”

Buổi học ngoại khóa tăng cường kiến thức tháng 4, chủ đề: Địa lý & Văn hóa Nhật Bản.

-------

Chia sẻ Bài thu hoạch của bạn học viên lớp CT1S HVH K124:

- Nga, Bắc Triều Tiên, Hàn Quốc, Trung Quốc, Đài Loan là những quốc gia lân cận của Nhật Bản.

- Việt Nam cách Nhật Bản khoảng 3700-4200km. Nếu đi bằng máy bay đến Nhật thường sẽ mất khoảng 5~6 tiếng, chiều bay đi thuận theo hướng gió nên tốc độ sẽ nhanh hơn chiều bay từ Nhật Bản về Việt Nam. Múi giờ có sự chênh lệch 2 tiếng.

- Khí hậu Nhật Bản gồm 4 mùa rõ rệt:

+ Tháng 12-2: Mùa Đông

+ Tháng 3-5: Mùa Xuân

+ Tháng 6-8: Mùa Hạ

+ Tháng 9-11: Mùa Thu

Mùa đông nhiệt độ thường hạ rất thấp, một số vùng sẽ có tuyết rơi kèm theo lạnh giá.

Mùa xuân nhiệt độ dần ấm lên nhưng vẫn còn hơi lạnh.

Mùa hè khí hậu cũng giống như nước ra nhiệt độ tăng cao và oi bức + không khí ẩm vì thế nên mùa mưa sẽ trải dài.

Mùa thu là khoảng thời gian thời tiết mát mẻ nhất, càng về cuối năm sẽ càng trở nên lạnh dần để vào đông.

- Nhật Bản là một quốc đảo trải dọc Thái Bình Dương ở Đông Bắc Á, với hơn

6.800 đảo lớn nhỏ với các đảo chính bao gồm Honshu, Kyushu, Shikoku và

Hokkaido. Được chia làm 9 vùng địa lý, gồm: Hokkaido, Tohoku, Kanto,

Chubu, Kinki, Chugoku, Shikoku, Kyushu và Ryukyu (Okinawa).

1. Vùng Okinawa:

- Nằm ở cực nam của Nhật Bản, vùng Okinawa gồm hàng trăm đảo lớn nhỏ,

thuộc quần đảo Ryukyu. Trước đây, vùng Okinawa vốn không thuộc Nhật Bản mà là một phần của một nhà nước độc lập – Vương quốc Lưu Cầu. Có quan hệ giao thương với nhiều nước như Trung Quốc. Năm 1872, Nhật Bản biến vương quốc Lưu Cầu trở thành thuộc địa của mình, đặt là phiên Okinawa.

Năm 1879, Okinawa trở thành một tỉnh của Nhật Bản, Vương quốc Lưu Cầu hoàn toàn diệt vong.

Sau thế chiến thứ hai, Okinawa được đặt dưới sự kiểm soát hành chính

của Mỹ. Trong thời gian này, Mỹ biến Okinawa trở thành căn cứ quân sự

khổng lồ của mình ở Đông Á.

Năm 1972, Okinawa trở về với Nhật Bản.

2. Vùng Kyushu:

- Vùng Kyushu nằm ở phía Tây Nam Nhật Bản. Đây là nơi sinh thành của nền văn minh Nhật Bản. Gọi là Kyushu (Cửu Châu) vì vào thời kỳ Asuka ở đây có chín tỉnh. Trước đây nó còn được gọi là Kyukoku hoặc Kukoku (Hán-Việt: Cửu Quốc).

- Đây là vùng đảo lớn của Nhật Bản, bao gồm các vùng như như Kagoshima, Nagasaki, Fukuoka, Kumamoto, Oita…

- Nghề nghiệp chủ yếu ngày xưa dựa vào khai thác than đá, có mỏ than nổi tiếng

Mihanoyara-Fukuoka được công nhận là di sản văn hóa thế giới.

- Giao thông: Đảo Kyushu được nối liền với đảo Honshu bởi đường hầm

Kanmon, bao gồm đường tàu cao tốc Sanyo Shinkansen, và những con tàu điện khác. Cầu Kanmon cũng nối liền hòn đảo với đảo Honshu.

- Tỉnh Kagoshima có ngọn núi lửa Sakurajima hoạt động mạnh mẽ, trong quá khứ đã có nhiều đợt phun trào nguy hiểm xảy ra.

- Tỉnh Nagasaki: địa điểm bị ném bom nguyên tử trong chiến tranh thế giới thứ hai.

- Lâu đài Kumamoto nổi tiếng của thành phố Kumamoto.

- Ẩm thực có món Basashi thịt ngựa nổi tiếng.

3. Vùng Chugoku:

- Vùng Chugoku nằm ở tận cùng phía tây của đảo Honshu. Vùng Chugoku bao trùm 5 tỉnh Hiroshima, Yamaguchi, Shimane, Tottori, và Okayama.

- Chugoku viết bằng Kanji là 中国 (Trung Quốc). Tuy nhiên, vùng này

không liên quan gì đến "Trung Quốc". Chữ "trung" 中 (ちゅう - "chuu") nghĩa

là "giữa", chữ "quốc" 国 (こく - "koku", biến âm thành ごく - "goku") là "đất

nước", Chugoku là "ở giữa đất nước". Tuy nhiên, vì không muốn bị nhầm với

Trung Quốc nên vùng này còn có tên gọi khác là Sanin-Sanyo (山陰山陽 - Sơn Âm Sơn Dương) đặt theo tên phần phía bắc và phía nam của vùng Chugoku.

Việc có dãy núi trải dài đã chia khí hậu thành những đặc điểm khác nhau, Sanin - Sơn Âm là vùng phía bắc, bên bờ biển Nhật Bản chịu ảnh hưởng của gió mùa Tây Bắc thường có thời tiết lạnh, mưa nhiều và tuyết rơi. Sanyo - Sơn Dương là vùng phía nam, bên bờ biển Setonaikai thường có thời tiết nắng ấm, dân số ít.

- Bởi vì nơi đây giáp biển nên phương tiện di chuyển chủ yếu bằng tàu thuyền, ngành công nghiệp đóng tàu ở đây cũng rất phát triển.

- Với bề dày lịch sử lâu đời nơi đây cũng có nhiều sự kiện xảy ra và hình thành những nét văn hóa đặc sắc:

* Đài tưởng niệm hòa bình Hiroshima (Mái vòm Bom Nguyên tử)

* Đền Itsukushima

* Cồn cát Tottori

* Cầu Kintaikyo

* Chùa Rurikoji và tòa tháp chùa nằm trong Công viên Kozan

* Cây cầu Kintai năm mái vòm

* Đền Izumo Taisha

* Cầu Tsunoshima

* Trong quan niệm của người Nhật, tháng 10 Âm lịch được gọi là “tháng vô thần”. Quan niệm này xuất phát do vào tháng 10 hàng năm, các vị thần sẽ đến

đền Izumo Taisha để dự hội nghị. Do đó, tháng 10 là tháng vô thần ở Nhật Bản xong lại là tháng “có thần” tại Izumo.

- Ẩm thực nơi đây cũng khá đa dạng, vì sát biển nên việc đánh bắt Hàu khá phổ biến, ngoài ra còn có bánh xèo Nhật (Okonomiyaki), Kawara soba…

4. Vùng Shikoku:

- Shikoku nằm ở phía nam của Nhật Bản, được bao quanh bởi biển và núi non quanh 4 tỉnh Kagawa, Tokushima, Ehime, Kochi.

- Du lịch chiếm một vai trò quan trọng ở vùng này, với các điểm du lịch nổi

tiếng như lâu đài Matsuyama và Công viên Ritsurin, tạo cơ hội việc làm và

nguồn thu nhập cho cộng đồng.

- Ehime nổi tiếng với sản xuất quả Mikan, đặc sản Iyokan có hương vị ngọt ngào và nước cực kỳ ngon.

- Di sản Nhật Bản - Chuyến hành hương qua 88 ngôi chùa ở Shikoku rất nổi tiếng.

- Lễ hội Awa Odori.

-----

Các vùng còn lại sẽ được Thầy hướng dẫn trong buổi học ngoại khóa tiếp theo (cuối tháng 5.2024).

--------

Chia sẻ cảm nghĩ của bạn học viên lớp CT3S HVH K124:

- Chưa bao giờ thỏa mãn kiến thức của bản thân, càng học, em càng thấy mình nhỏ bé, lại càng muốn đi sâu, đi xa hơn về lĩnh vực mình đang theo đuổi.

Ở buổi học tháng trước, Thầy đã dẫn dắt chúng em khám phá về địa lý – lịch sử - văn hóa của một nửa nước Nhật.

Buổi học lần trước, Thầy chú trọng về phần vị trí địa lý và đặc điểm khí hậu của nước Nhật.

Buổi học lần này, Thầy tiếp tục đưa chúng em lần luợt khám phá về lịch sử - văn hóa của các vùng. Lịch sử và văn hóa là 2 khái niệm gắn kết chặt chẽ với nhau.

- Lịch sử là quá trình phát triển của xã hội, ghi nhận và phản ánh tất cả mọi sự kiện của dân tộc diễn ra xuyên suốt từ quá khứ xa xưa.

- Văn hóa là tập hợp những giá trị, tín ngưỡng, phong tục, là giá trị tinh thần của một dân tộc, một cộng đồng.

+ Đây là 2 yếu tố quan trọng tạo nên bản sắc dân tộc.

Thầy đã dẫn dắt từ lịch sử của một vùng, từ đó giải thích nguồn gốc của văn hóa vùng đó: ẩm thực, lễ hội, những điều thú vị, đặc trưng của vùng đó,...

+ Có những kiến thức mà ta không thể tìm thấy được trên Google, thậm chí là trong sách vở vì chúng chỉ được truyền miệng. Chỉ khi được nghe kiến thức từ các Thầy Cô, thông tin đó mới được “gọi tên”, từ đó ta biết được sự tồn tại của nó, sau đó mới có thể tìm hiểu sâu hơn.

+ Em chân thành biết ơn trường Đông Du và Thầy Jinnai Tsutomu đã tạo cơ hội để mang Nhật Bản đến gần hơn với chúng em.

+ Em luôn mong tất cả những ai theo đuổi tiếng Nhật sẽ kiên trì học hỏi đến cùng, để một ngày không xa được thưởng thức những “quả ngọt” do mình dày công vun đắp./.

-------

Chia sẻ cảm nghĩ của bạn Nguyễn Xuân Anh - lớp PC6 HVH

Tóm tắt buổi học địa lý và văn hóa Nhật Bản thứ 2 của thầy Jinnai (2024/04/27)

Ở đầu mỗi buổi học, thầy Jinnai luôn tóm tắt lại buổi học trước để giúp chúng em cũng cố kiến thức và đỡ mất bài. Bài học trước là về đặc điểm địa lý chung của nước Nhật như nằm ở Đông Á; có 4 đảo lớn: Hokkaido, Honshu, Kyushu, và Shikoku; các mùa mùa: xuân, hạ, thu, đông, từng mùa có từng đặc điểm rõ rệt và mỗi mùa có thể được miêu tả bằng các tính từ khác nhau. Phần cuối của bài tóm tắt, thầy Jinnai nói về đặc điểm của Okinawa như được hình thành từ sự giao thương giữa người Trung Quốc (thời Minh) và tộc người Satsuma (thời Edo); và hiện nay nơi đây chủ yếu tập trung phát triển du lịch. Sau khi tóm tắt, thầy Jinnai bắt đầu bài học chính. Đó là về đặc điểm các vùng Kyushu, Chugoku, và Shikoku ở Nhật Bản.

Vùng Kyushu gồm 7 tỉnh: Fukuoka, Oita, Saga, Nagasaki, Kumamoto, Miyazaki và Kagoshima. Nơi đây được mệnh danh là tỉnh giao thương vì có quận Hataka, thuộc thành phố Fukuoka, thường buôn bán và du nhập văn hóa với Trung Quốc và Triều tiên; bên cạnh đó, đảo Tanegashima cũng trao đổi với Bồ Đào Nha. Ngoài ra, vùng Kyushu còn nổi tiếng với món basashi (giống sashimi nhưng là thịt ngựa). Công nghiệp ở Kyushu hồi đó là khai thác và kinh doanh than đá, và ngành này cũng đã đóng góp đáng kể trong thời kỳ kinh tế nước Nhật gặp khó khăn. Tuy nhiên, từ những năm 1960 đến nay, do con người phát hiện ra nhiều nguồn năng lượng khác nên việc khai thác than đá ở đây đã bị giảm đi. Hơn nữa, thầy Jinnai đã giới thiệu một số điểm nổi bật về Kyushu như ngôi làng cổ Yashinogari, đảo Dejima, thuộc Nagasaki, là đảo duy nhất có thể giao dịch hồi đó, và ngọn núi lửa Aso, nếu còn hoạt động thì toàn bộ nước Nhật sẽ tan biến. Sau khi tìm hiểu về vùng Kyushu, thầy dẫn mọi người lên chuyến tàu shinkansen, tiếp tục hành trình đến vùng Chugoku và Shikoku.

Vùng Chugoku gồm 5 tỉnh: Hiroshima, Yamaguchi, Shimane, Tottori, và Okayama. Khi nói về vùng này, thầy Jinnai trước hết làm rõ cho mọi người về tên gọi của vùng, vì vùng mà các Thiên Hoàng thường ở được gọi là Kinki, nên tên gọi của những vùng khác cũng được đặt, lấy vùng Kinki làm mốc. Ví dụ như nơi nào ở gần thủ đô thì gọi là Kinkoku, xa thì gọi là Ongoku, và ở giữa gọi là Chugoku; đây cũng là lý do vùng Chugoku có được tên gọi của mình, chứ không hề liên quan gì đến nước Trung Quốc. Bên cạnh đó, thầy nói về dãy núi chạy dài xuyên suốt vùng Chugoku, chia vùng thành 2 phần Sanin và Sanyou với những đặc điểm tự nhiên khác nhau. Ở Sanin do khi gió lạnh tràn vào, thì các dãy núi sẽ chắn hết tuyết lại, khiến vùng này sẽ lạnh và có tuyết rơi. Mặt khác, vùng Sanin cũng nhận được ít ánh nắng mặt trời hơn do sự che chắn của dãy núi này. Vùng Sanyo thì ngược lại, ấm hơn, ít mưa, và nhận được nhiều ánh sáng hơn. Thêm vào đó, vùng này còn có biển Setonaikai, một vùng biển êm, nằm giữa vùng Chugoku và Shikoku, nên về kinh tế, tiêu biểu là ngư nghiệp, đóng tàu, và du lịch, phát triển hơn Sanin.

Sau khi nói về đặc điểm địa lý và khí hậu, thầy Jinnai tiếp tục giới thiệu một số điểm nổi bật về vùng Chugoku. Trong đó, thầy giới thiệu tên gọi của 12 tháng âm lịch và ngôi đền lớn Izumo Taisha. Hơn thế nữa, chúng em được nghe một câu chuyện rất thú vị: vào tháng 10 âm lịch hằng năm, tất cả các vị thần ở Nhật sẽ tụ họp về ngôi đền Izumo để họp se duyên, nên tên âm lịch của tháng 10 được viết bằng 3 chữ hán tự 神無月 (thần vô nguyệt, tháng không có thần). Thầy còn kể thêm vì ngôi đền là nơi các vị thần họp se duyên nên, ai muốn “thoát ế” thì có thể đến để cầu nguyện. Tiếp đến, thầy nói về cầu Kintai tọa lạc tại thành phố Iwakuni. Đây là một trong những cây cầu gỗ nổi tiếng ở Nhật Bản. Điều đặc biệt ở Kintai chính là cây cầu này trong lúc xây dựng, người ta không sử dụng ốc vít mà sử dụng đinh để gia cố. Và vì không sử dụng đinh, nên người Nhật cho rằng chỉ cần nắm tay người mình thích băng qua cầu này là cả hai sẽ không thể bị tách rời. Ngoài ra, thầy còn giới thiệu qua nhiều địa điểm đáng chú ý như ở Hiroshima thì có ngôi đền cổ nổi tiếng Itsukushima thuộc thành phố Hatsukaichi và thành phố Onomichi, nơi thường xuất hiện trong phim, tiểu thuyết, và là một trong những địa điểm lý tưởng để sinh sống của nhiều người Nhật do di chuyển dễ dàng giữa các đảo, có hải sản và rượu ngon, giá cả cũng phải chăng; hay ở Tottori thì có đồi cát Tottori, đụn cát duy nhất tại Nhật Bản; và ở tỉnh Shimane thì có tọa lạc tòa thành Matsue, một trong 12 toàn thành gỗ còn xót lại từ thời Edo. Cuối cùng, thầy Jinnai điểm sơ qua về những món ngon của vùng như hàu (Kaki), bánh xèo Nhật (Okonomiyaki), và cá chình (Unagi).

Sau khi tham quan Chugoku, mọi người tiếp tục cuộc hành trình đến trạm cuối của ngày hôm nay, vùng Shikoku, gồm 4 tỉnh: Ehime, Kagawa, Kochi và Tokushima. Trước tiên, thầy nói về giao thông vùng này như ngày xưa lưu thông giữa các vùng chủ yếu bằng thuyền nhưng hiện tại đã có 4 cầu nối giữa Chugoku và Shikoku, và những cây cầu ở đây đã góp phần nối liền nước Nhật từ Hokkaido đến Kyushu. Hơn nữa, nơi đây cũng những nét riêng như có phong cách nhảy Yosakoi và lễ hội múa Awa Odori. Mặt khác, thầy còn cho chúng em biết về Shikoku Henro, chuyến hành hương qua 88 cảnh chùa của một vị đại sư thời Heian. Chuyến hành hương này đã truyền cảm hứng cho nhiều khách hành hương ở Nhật Bản lẫn nước ngoài, đến đây để tìm được bản thân. Ngoài ra khi đến Shikoku, hầu hết mọi người đều viếng đền Konpira tại thị trấn Kotohira nơi mà để đi lên thì phải đi 1386 bậc thang. Sau khi nói về địa lý và văn hóa ở vùng này, thầy tiếp tục giới thiệu những món ăn đặc trưng như Sanuki don, một loại mì udon nổi tiếng trong khu vực; cá ngừ Katsuo; và cuối cùng là mikan (quýt). Về quýt, ở Ehime còn có một truyền thuyết là do nước quýt nhiều quá, nên chỉ cần mở một vòi nước bất kì thì nước quýt cũng chảy ra.

Ở cuối mỗi buổi học, thầy Jinnai luôn tóm tắt lại cả bài để mọi người có ấn tượng sâu sắc hơn. Mặc dù thầy cũng muốn tiếp tục đến Kinki, nhưng do hết thời gian nên thầy sẽ để lại vào bài học tiếp theo. Qua buổi học, chúng em không những học được rất nhiều kiến thức về địa lý và văn hóa thú vị, mà còn được tiếp cận những kinh nghiệm và trải nghiệm quý báu mà chính thầy đã trải qua. Em cảm thấy rất biết ơn vì đã được tham dự lớp của thầy Jinnai, một người thầy vô cùng tâm huyết và tận tâm trong việc truyền tải kiến thức và mang đến cho chúng em những buổi học thoải mái, vui nhộn. Và cuối cùng, em xin cảm ơn trường Đông Du vì đã luôn tạo cơ hội cho chúng em bồi dưỡng kiến thức, không chỉ thông qua sách vở, mà còn qua những buổi giao lưu, học tập cực kỳ ý nghĩa như những buổi học với thầy Jinnai.

(Nhật Ngữ Đông Du - những ngày hun đúc đam mê học hỏi)