6.  LẤY CÁI GÌ  -  BỎ CÁI GÌ

Người kinh doanh cũng nên tham khảo công việc của một biên tập viên để viết các văn bản như bản báo cáo chẳng hạn.

Công việc biên tập là loại công việc rất khó mường tượng nếu bạn không thuộc ngành xuất bản, các biên tập viên tạp chí, hay sách báo thì nào là phải đặt ra kế hoạch, phải trao đổi với nhà văn hay người viết, rồi kiểm tra bản thảo những người đó đã viết. Và làm cả những việc như nghĩ cách bố trí bài, cách thu thập tư liệu. Cũng có khi tự mình đi thu thập tư liệu và chấp bút.

Khi đăng các sự kiện mà mình đã thu thập lên tạp chí không có nghĩa là đăng hết những gì mình thu thập được. Vì trang báo có giới hạn, và cũng không cần phải đăng những chi tiết không quan trọng. Điều đó đòi hỏi phải có năng lực chọn lựa  nên góp nhặt sự việc nào, đẽo gọt sự việc nào. Có thể nói đó là khả năng đánh giá chuyện cần và chuyện không cần đăng.

Khả năng đánh giá nầy chưa được trang bị đầy đủ ở những nhà văn, phóng viên mới vào nghề. Bản tin nhồi nhét quá nhiều chi tiết, sẽ làm người đọc không hiểu chủ yếu người viết muốn truyền tải điều gì.

Ví dụ, trên cột báo chứa được khoảng một ngàn chữ, chất lên ba,bốn đề tài. Nội dung bản tin tản mạn, người đọc khó mà hiểu ý muốn nói gì.

Trong chương trình truyền hình cũng thế, để làm chương trình phát sóng một tiếng đồng hồ, phải đi lấy tin mấy chục tiếng, rồi thu vào băng video, tất nhiên không phải  phát sóng hết toàn bộ phần đó. Phải chọn lọc lại, rồi biên tập và phát sóng chỉ phần cốt yếu nhất thôi.

Việc chọn lựa nầy là một trong những nghiệp vụ chủ yếu của biên tập. Các phóng viên và nhà văn dần dần tích lũy kinh nghiệm thực tế mới biết nên chọn cái nào, bỏ cái nào. Tuy nhiên với tâm lý “ tôi muốn thể hiện cái này, tôi cũng muốn thể hiện cả cái kia ”  khó mà dứt bỏ được.

Những lúc như vậy tốt nhất ta nên nhờ những người khác như biên tập viên chẳng hạn xem dùm, và lắng nghe ý kiến của họ.

Kết quả, có khi sẽ bị góp ý “Chỗ nầy tôi thấy không cần thiết lắm, đúng không ?”. Nhưng người viết bài thì nghĩ “Đó chính là điều tôi muốn chuyển tải” nên cãi lại. Và có khi lại nghĩ rằng tốt hơn là mình đừng nhờ xem”.

Trong trường hợp đó, nhờ người khác xem dùm là bất lợi hay sao ? Không phải như vậy, vì kết quả của cuộc trao đổi này đa phần sẽ đi đến một chiều hướng tốt đẹp hơn.

-  Có thể bạn sẽ được những lời góp ý như “Câu chuyện như vậy khá thú vị đấy. Nhưng với cách viết này không thể làm xúc động trái tim người đọc. Bây giờ nếu cậu cứ thử viết câu chuyện theo đúng tinh thần mà cậu đã kể xem sao ?” hoặc là “Nếu phần kết luận ta cho mạo hiểm một tí thì sao nhỉ ?”…

Thường hể tự một mình mình làm tất cả, mình rất dễ tự bằng lòng với chính mình. Điều này không chỉ là nhà văn hay phóng viên, mà ngay cả các nhà kinh doanh cũng thế. Vì vậy nên chăm chú lắng nghe một cách khiêm tốn lời khuyên bảo, góp ý của cấp trên hay đàn anh đáng tin cậy.

7.   QUÁ KIÊU HẢNH SẼ KHÔNG TIẾN BỘ

Việc khiêm tốn lắng nghe ý kiến của người khác rất quan trọng. Trên đời nầy có rất nhiều người quá tự tin.

-  Tớ rất thông minh.

-  Tớ rất giỏi giang.

-  Thành quả kinh doanh không ai vượt qua được tớ .

-  Nếu mà nói đến việc động não thì tớ chẳng thua ai.

Đó chính là những người quá tự tin. Tự tin bản thân nó là điều rất tốt. Mất tự tin sẽ thiếu nhuệ khí, khó có thể hoàn thành công việc mỹ mản được. Nhưng quá tự tin sẽ trở nên kiêu kỳ ngạo mạn, không thèm học hỏi người khác.

Điều này cũng có thể nói là có liên quan đến năng lực viết văn và nghệ thuật nói chuyện.

-  Tớ rất giỏi văn.

-  Về nghệ thuật ăn nói thì tớ rất đắc ý. Nói về giao tế thì tớ chẳng thua ai.

Có tự tin, thế là tốt rồi. Nếu có tự tin như vậy tốt hơn ta hãy âm thầm hun đúc nó trong lòng. Vì dù bạn có thật sự giỏi văn chương, hay có cách nói chuyện hấp dẫn đi nữa thì vẫn còn rất nhiều điều mình cần học hỏi để vươn cao. Trong khả năng truyền đạt dù có tự tin hay không có tự tin đi nữa thì điều quan trọng nhất là “biết lắng nghe”. Với ý kiến của người khác thì “khiêm tốn”

Cầu thủ Ichiro không cần luyện tập nữa ư ?

Bakusho Mondai đang lơ là việc nâng cao tay nghề à ?

Chắc chắn là “không có” rồi

Khi còn trẻ tôi có quen  một người rất tự tin vào những bản tin mình viết đến độ không chịu nghe chỉ thị của các biên tập viên là phải sửa lại bài, và cũng không xem lại bản tin mà biên tập viên đã sửa cho. Tôi thấy cuộc đời về sau của người nầy không trưởng thành mấy trong việc viết tin và ký sự.

Tôi có quen biết với một viên chức trong Cục cảnh sát trung ương, con người nầy sao mà quá tự cao và nói chuyện hay ra vẻ ta đây, rồi người đó không biết tự lúc nào biến đi đâu mất.

Ngược lại, có một người thẳng tính biết nghiêm túc lắng nghe ý kiến thì nhanh chóng thăng tiến, lên đến chức thứ trưởng - một lảnh đạo cấp cao trong nội các.

Nhìn lại cuộc đời phóng viên ba mươi mấy năm, một điều rõ ràng có thể nói là những người kiêu hãnh quá mức thì chỉ đến đó thôi. Sự kiêu hãnh vô nghĩa chỉ làm cản trở, làm lở đi những cơ hội thăng tiến một cách lảng xẹt. Và thật phí công.

8.  HỎI THÌ XẤU HỔ NHẤT THỜI – KHÔNG HỎI CẢ ĐỜI TỦI HỔ.

Người kinh doanh vốn dĩ không phải là một người chuyên nghiệp về nói hay viết. Về nói chuyện có lẽ đó là chuyên môn của người dẫn chương trình, phát thanh viên, người kể chuyện cười, người tấu hài... Còn nói về viết đó là chuyên môn của các nhà văn, nhà phê bình, ký giả báo, phóng viên …

Dù có nói giỏi viết hay đi nữa, ít ra người kinh doanh nên biết mình không phải là chuyên gia trong lĩnh vực đó. Giác ngộ được điều nầy khả năng truyền đạt của mình sẽ tiến bộ.

Hơn nữa dù là chuyên môn đi nữa, mà không mang tâm trạng khiêm tốn học hỏi, sự trưởng thành cũng chỉ đến đó. Nơi nào trên thế giới này cũng vậy thôi.

Trước tiên nên luôn nghĩ rằng “minh chẳng biết gì cả” và luôn học hỏi ở người khác. Chỉ cần mình với tư thế đó khả năng giao tiếp sẽ nâng cao đáng kể.

Nhất là khi còn trẻ có lẽ bạn đã từng bao nhiêu lần thất bại vì làm cho đối tác nổi giận, tổn thương, và hiểu lầm. Những lúc như thế tôi muốn bạn đừng tự khép kín mình, đừng chán nản, mà hãy tiếp tục mở lòng, tiếp tục giao tiếp. Nhờ vậy khả năng truyền đạt của bạn sẽ tiến triển rất nhiều.

Và những người trẻ, đặc biệt là trước khi quá trễ, hãy biết “xấu hổ”.

Những người kinh doanh trẻ ở độ tuổi 20 tất nhiên phải tự biết rồi, còn những người cốt cán cho dù ở độ tuổi ba mươi, bốn mươi đi nữa nếu không sợ xấu hổ thì nên bắt tay vào công việc với tư thế muốn được học hỏi những điều mình chưa biết.

Có câu nói “Hỏi thì xấu hổ nhất thời, không hỏi cả đời tủi hổ”. Đúng như vậy ! Chỉ bằng chuyện muốn được học hỏi bạn tiếp thu thêm kiến thức mới, và điều chắc chắn nữa là sẽ làm tăng thiện cảm của đối tác. Nhưng điều tối kỵ là không phải bất cứ cái gì cũng nghe người ta, nếu bị hoang mang thì xem như thất bại.

Đương nhiên, ngoài sự nổ lực của bản thân có giới hạn của mình ra, chính tư thế luôn chân thành lắng nghe những điều minh chưa hiểu biết là điều quan trọng nhất.

9.  ĐỂ TRỞ THÀNH NGƯỜI GIỎI NGHE

Đối với người phụ trách kinh doanh, thái độ biết lắng nghe đối tác rất quan trọng.

Liệt kê những ưu điểm của sản phẩm, cái nào nổi trội như thế nào…chỉ là đơn phương phía nhà kinh doanh nói, nhưng kết quả nằm ở việc sản phẩm đó có bán chạy hay  không ?

Tất nhiên việc giải thích các ưu điểm của sản phẩm là cẩn thiết, nhưng trên cả việc giải thích thì ta nên nghe đối tác nhận xét, và ghi nhận điều đó.

Gợi ý để đối tác nói ra điều họ muốn nói, mình lắng nghe bằng sự chân tình, thán phục, gật gù tán thưởng sẽ làm cho đối tác càng hăm hở nói ra.

Được người khác nghe chuyện của mình sẽ rất vui. Lại được người lần đầu gặp mặt nghe chuyện của mình một cách chân tình, càng cảm động và nhớ hơn. Họ tự nhiên cảm thấy gần gũi, thiện cảm hơn với người chịu khó lắng nghe mình.

Khách hàng không lựa chọn sản phẩm mà họ lựa chọn người bán sản phẩm.

Với vai trò phụ trách kinh doanh nếu lắng nghe khách hàng nói, ta sẽ biết khách cần cái gì. Rồi ta có thể chào mời sản phẩm của mình như “Thế anh thấy sao với sản phẩm nầy ?” bằng tâm trạng “Tôi đang chờ anh góp ý” đang sẵn sàng lắng nghe, và nhũn nhặn với những lời chê bai bình phẩm của khách hàng.

Như vậy càng được thiện cảm, tin cậy hơn và càng rèn dũa được năng lực truyền đạt của mình.